Welcome to Delicate template
Header
Just another WordPress site
Header
image_print

سیدمحمدتقی گفتقانون اساسی ما قرآن است» وکیل التجار اوراتصحیح کردکه«آن کتاب اساس دین ماست ولی قانون اساسی اصول دولت وحدود حکومت وحقوق ملت را معین می نماید»….درطرح متمم قانون اساسی که به مجلس عرضه داشتند صحبتی ازنظارت علمانبود .ملایان برآن شدندکه ماده‌ای مبنی بر نظارت هیات مجتهدان بر قوانینی که مجلس وضع می کندبه قانون اساسی بیفزایند.سید طباطبا یی اظهار داشت:کفتگوی مادریک کلمه بود که علمای نظار جزو مجلس باشندآنها (فضل اله نوری) میگوینددر خارج ازمجلس باشد.مجلس برنظارت شرعی آنچنانی سه ایراد مهم اصولی داشت1-این نظارت مغایر اختیارات قانونگذاری مجلس است.2-وکلای مجلس سمت وکالت مردم را دارندومختار نیستند که دیگری را به جای خود بگمارند.3-اگر نظارتی لازم باشدبایستی علمای هیات نظار به رأی ملی انتخاب گردند.بلاخره درالحاق ماده نظارت شرعی چنین توافق شد که از میان مجتهدان وفقیهانی که مطلع به مقتضیات زمان باشند مجلس خود پنج نفر رابه سمت عضو یت مجلس تعین می‌کند که درتطبیق مواد قوانین باقواعد شرعی رأی بدهند……طرح پیشنهادی کمیسیون متمم قانون اساسی دلالت می‌نمود برعرفی ساختن کامل دستگاه قضایی ،استقلالی برای محاکم شرعی باقی نمی‌گذاشت ،در محاکمات حقوقی وجزایی وسیاسی قوانین ملکی محض رامعتبرمی شناخت.این تهدید مستقیمی بود به مقام علماواعتبار احکام شرعی،تهدیدی که ملایان نسبت به آن خوب هشیار بودند وبه ایستادگی بر خاستند..

 قسمت اول:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/07/2013-07-20_a.mp3]

قسمت دوم:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/07/2013-07-20_b.mp3]

تحول پارلمانی

June 15th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (0 دیدگاه)
image_print

 از ولایات سیل  شکایات روان بود که حکام در امر انتخابات وکلا کار شکنی می کنند.از آن‌ها انتظار نمی رفت که یکباره ترک عادت کنند،یک عمر به سنت مطلقه حکم رانده بودند.دستگاه انتخاباتی لنگ لنگان به گردش افتاد.شمار نمایندگان مجلس را156 تن درنظرگرفته بودندکه60 وکیل به پایتخت وباقیمانده میان ایالات وولایات تقسیم گردید.آدمیت می نویسد«درپایتخت اگر این 60 نفر نبودند ،تا ازولایات نمایندگان بیایند معلوم نبود که مجلس انعقاد رسمی داشته باشد.»….درآغازمجلس آشفته وبی سرو سامان بود،اکثر نمایندگان ازدستور پارلمانی بی‌خبر بودند.ازپس این مرحله نظم پارلمانی ترقی شگرفی کردوبه حدی رسید که مایه شگفتی بیننده خارجی گردید.صنیع الدوله احتشام السلطنه وممتاز الدوله به ترتیب رئیس مجلس بودند،اولی شالوده نظام پارلمانی راریخت ،دومی مجلس رابسوی کمال برد ،سومی ازعهده کاری برنیامد بلکه به زمان او قدرت مجلس تنزل یافت…….طرح قانون اساسی بوسیله همان هیاتی که قبلاً قانون انتخابات و نظامنامه داخلی مجلس را نوشته بودند آماده گردیده بود.سهم اصلی را در این کار برادران پیرنیا و مویدالسلطنه داشتند .انجمنی که دردربار برای مطالعه طرح مزبور تشکیل گردید دوایراداصلی وارد آورد1-ایرادبه اختیارمطلق مجلس ملی در«انشای قوانین»2-ایراد به مصون بودن نخستین دوره مجلس از انحلال ،در ضمن به تاسیس مجلس سنا اصرار ورزیدندنمایندگان پایتخت سهم موثری در تنظیم قانون داشتند.صدیق حضرت وکلای اصناف راهر شب در خانه خود درس حقوق اساسی می‌داد.رهبری مجلس با سعدالدوله بودکه اتوریته زیادی داشت واغلب مسایل عمده ازاو کسب نظر میشد.

 قسمت اول:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/06/2013-06-15_a.mp3]

دولت ایران در عداد ممالک«کنستی توسیو نل»در آمد

June 1st, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on دولت ایران در عداد ممالک«کنستی توسیو نل»در آمد)
image_print

 احتشام السلطنه موضوع تاسیس «پارلمان ملی» و  «انتخاب نمایندگان» و  قانون اساسی را درجلسه فوق‌العاده دربار عنوان کردو دردفاع از آن سخت ایستاد .نشر این اخبار افکار عمومی را تکان داد .احتشام السلطنه:مجلس ملی باید تاسیس شود که وکلایش را ملت برگزینند واگرقراراست کار اصلاح مملکت را جدی بگیریم پادشاه نیز باید از رأی مجلس ملی متابعت فرمایند.

 امیر بهادر وزیر دربارهرگز به چنین کارهای انقلابی تن در نخواهم دادو…» امیر بهادرشما قجر هستی حمایت شاه با شماست نه اینکه بگویی «قدرت شاه را بایدمحدود ساخت»احتشام السلطنه:بله من قجرم اما فرق من باشما این است که من شاه ایران را درمقام امپراطورآلمان می‌خواهم وشما او راامیر بخارا می خواهید. وزیر اعظم عین الدوله که حضور شاه رفت مطلب را چنین عنوان کرد«برخی قصد محدود ساختن قدرت سلطنت را دارند وبا نقشه انقلا بی در پی بر انداختن سلسله قاجار هستند.مظفر الدین شاه متذکر شد«همگی پادشاهان مغرب زمین به یاری مجلس ملی خود حکومت می کنندو قدرت و استقلال دولت های ایشان بیشتراز قدرت و استقلال دولت ماست»…

 درسال 1324 جمع بست نشینان در سفارت انگیس به 14000 نفر رسید وکیل الدوله به امین السلطان می نویسد«افرادی قانون دان به جماعت بستیان پیو ستند که قانون فرانسوی برای آنان می‌خواندند وترجمه می‌کردند و خواهان همان قانون فرنگی بودند»…مخبر السلطنه مینویسد «در شهر اوراقی منتشر شد که  ما«مشروعه نمی خوا هیم» وزیر رسایل دربار می نویسد«دستخط مبارک دایربه ایجادمجلس که شرف صدور یافته بود در آنجا به اسم «مجلس اسلا می»قید شده بود.مردم قبول نکردند واستدعا کردند که باید«مجلس ملی» باشد،ما کاری با مذهب نداریم وهمینطور دستخط صادرشد»…تلگراف دولت به سفارتخانه های ایران به زبان فرانسه مخابره شد واعلام گردید «به موجب دستخط همایون دولت ایران در عداد ممالک کنستی توسیونل درآمد.

نظریه سیا ست مطلقه:محمد رفیع طبا طبا یی نظام العلمای تبریزی رساله ای دارد به نام «حقوق دول وملل»که درسال 1321 منتشر شد.او می نویسد:تکلیف مردم فرمانبرداری بی چون وچرااز حکومت است برای اینکه نافرمانی به آشوب می‌انجامد و مصلحت عام درنظم وامنیت است این اطاعت محض حتی درمورد ستمکار ترین فرمانروایان هم واجب است.خلافت رسول خدابا امام است امامت ذاتادوجنبه داردیکی مجرد«علم به احکام رسالت » که آنرا دین می نامند.دیگر نظام دادن عالم که آنراملک وسلطنت گفته اند،البته امام جامع هر دو جنبه است. اما عالمان ومجتهدین به جهت عدم اجتماع شرایط و مقتضیات آن ،این دو جنبه را ندارند.ازاینرو علم به احکام رسالت منقسم می‌شود ازامر نظام دادن عالم بدین معنی که «علما» متکفل شعبه دین هستند وفرمانروایان متکفل امورملک و«مصلحت عام» اقتضا دارد که آن دو مقام «از هم سوا باشند».

  رابطه دولت ومردم پیمانی است که از جانب پروردگار مقرر گشته وبر ذمه بندگان خداست که آنرا واجب الاطاعه شمارند.  

 قسمت اول:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/06/2013-06-01_a.mp3]

قسمت دوم:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/06/2013-06-01_b.mp3]

کوشش های اصلاح طلبی در دستگاه دولتی

May 18th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on کوشش های اصلاح طلبی در دستگاه دولتی)
image_print

ناصرالدین شاه که ازسفرسوم فرنگ برگشت ، وزیران و شاهزادگان را احضار نمود ، حرف شاه این بود که « در این سفرآنچه که ملاحظه کردیم تمام نظم وترقی اروپ به جهت این است که قانون دارند. ما هم عزم خود را جزم نموده ایم که در ایران قانونی
«.ایجاد نموده ، از روی قانون رفتار نماییم ، شما بنشینید وقانونی بنویسید
عباس میرزا ملک آرا که رئیس هیات پنج نفره قانون نویسی شده بود می نویسد: « هیچ کدام از ما حاضران که چیزی می فهمیدیم نتوانستیم عرض کنیم که بند اول قانون سلب امتیاز و خود سری از شخص همایون است وشما تمکین نخواهید فرمود، لاعلاج ،همه بلی بلی گفتیم
کتاب های حقوق اروپایی را امین الدوله برای ترجمه فرستاد. او آثارمعتبر سیاسی و حقوقی غربی را در کتاب خانه شخصی اش فراهم آورده بود . دستگاه دارالترجمه دولتی هم به کار افتاد . پس از یک چند ملک آرا استعفا داد و امین الدوله به جای او گمارده شد. همکاران وی از همان تربیت یافتگان جدید بودند.قوانینی که ماخذ اصلی قرار گرفتند، عبارت بودند ازمجموعه قوانین مدون ناپلیونی وبرخی قوانین اساسی اروپایی ،به قوانین دیگری هم مراجعه کردند ازجمله قانون اساسی مدحت پاشا، قوانینی که درکشورهای مسلمان مستعمره فرانسه جاری بودند، وقوانینی که انگلیسیان برای جامعه مسلمانان هند نهاده بودند . تاکید امین الدوله تنها بر قوانین اروپایی بود،واین با شیوه تفکرغربی اومی خواند.ترتیب کار چنین بود که هر جزوه ای که نوشته می شود نخست درمجلس امنای دولت خوانده شودوپس از تصویب به صحه شاه برسد. ملک آرا می نویسد: « از آغاز همان کسانی که به جزخوردن مال مردم وتقلب در حساب دیوان دیگر چیزی نمی دانستند،بنا گذاردند به ایراد گرفتن به قوانینی که سال ها حکمای فرنگستان زحمت ها در نوشتن آن کشیده بودند ». نایب السلطنه وزیر جنگ وداخله و امین السلطان وزیر اعظم نقشه قانون نویسی را برهم زدند. بازهم طلسم قانون نویسی نشکست…
امین الدوله می نویسد:”مطلقا وبلااستثنا یک خیال درست وطرح حسابی به مقصد اصابت نمی کند.حد س اعتمادالسلطنه هم درباره آن مجلس قانون نویسی راست درآمد”،«چند وقت دیگرکه زمستان می شود وهمه چیز منجمد می شود، این قصد ملوکانه هم انجماد خواهد گرفت».

قسمت اول:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/05/2013-05-18_a.mp3]

قسمت دوم:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/05/2013-05-18_b.mp3]

اهمیت اثر تلاش های میرزا یوسف خان مستشارالدوله برای تدوین «کتاب قانون» وپیشنهاد اصلاح دینی آخوندزاده

May 4th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on اهمیت اثر تلاش های میرزا یوسف خان مستشارالدوله برای تدوین «کتاب قانون» وپیشنهاد اصلاح دینی آخوندزاده)
image_print

سید جواد طباطبایی در نوشته های خود در بحث مربوط به “اصلاح نظام حقوقی ” ایران ضمن بررسی دیدگاه های رجل سیاسی عصر ناصرالدین شاه میرزا یوسف خان مستشارالدوله، در عبارتی پیچیده و دشوار که منجر به موضوعی مناقشه برانگیز شده  است می نویسد:” مستشارالدوله پیش از روشنفکران  قانون خواه ایران متوجه این نکته شد که راه حکومت قانون جز از مجرای تبدیل احکام شرع به حقوق جدید هموار نخواهد شد “. با وجود انکه به نظر می اید بدون مطا لعه دقیق مجموعه نوشته های سید جواد طباطبایی و به ویژه بدون آ شنایی دقیق با کتاب “تاریخ اندیشه سیاسی جدید در اروپا بخش نخست جدال قدیم وجدید “مشکل بتوان نظراو را دریافت اما شاید بتوان با اشاره به شواهد تاریخی وبا کمک گیری از ادامه  بحث او در سایر نوشته ها یش اندک کمکی  به روشن  شدن معنای سخن کرد.

پرسش اساسی این است که مجموعه های قانونی به جا مانده پس از پیروزی مشروطیت بویزه قانون  اساسی  و سپس تدوین مجموعه های قانونی که در امتداد آن برای اولین بار در تاریخ حقوق ایران رخ داد ،چگونه تدوین گشته است ؟   وجگونه ایران صاحب ” کتاب قانون” ونخستین ” حکومت قانون ” خود گردید؟واین حادثه مهم چه نسبتی با ” تاریخ حقوق  در ایران که در واقع همان تاریخ فقه بوده، داشته است “؟ به عبارت دیگرتغییرو تبدیل احکام شرع به صورت مجموعه های قانونی نوین “مندرج در کتاب قانون” چگونه عملی شد؟ وازطرف دیگرچه نسبتی میان اصلاح دینی مارتین لوتر المانی دردیانت مسیحی، دینی که ” مبتنی بر مفهوم بنیادین «ایمان» است و «پروتستا نتیسم اسلامی» اخوندزاده در دین اسلام، که دیانتی مبتنی بر شرع است” وجود دارد؟ کاربرد مفهوم پروتستانتیسم دراسلام به چه معناست ؟  نوعی بازگشت به “کتاب قانون ” است یا به ” کتاب شرع “؟ با تامل در تحولات تاریخ حقوق درایران، می توان دریافت که، سخن طباطبای که می گوید، کار تدوین مجموعه های قانونی پس از پیروزی مشروطیت درهمکاری گروهی ازتحصیل کردگان حقوق وتجدد خواهان اشنا به حقوق جدید با گروهی از ” اهل نظرنظام سنت قدمایی “ودر غیاب روشنفکران به نتیجه رسیدامری ساختگی وانتزاعی نیست ،چیزی که طباطبایی آن را از مهمترین دستاورد های پیروزی مشروطیت ایران ارزیابی می کند، که توانست شرایطی را فراهم اورد که از ان پس  تفسیر وتغییر” کتاب قانون ” بر پایه دریافتی ازحقوق جدید ممکن گردد. پیش ازآنکه احکام شرع به صورت مجموعه های قانونی و “مندرج در کتاب قانون ” درآید  واعتبارعمومی آن رسمیت یابد، متولیان قانون شرع ، آن ها را در محدوده هایی که هنوز کارکردی داشتند امری در انحصارفقها و خارج از اختیارات نظام سیاسی حکومت می دانستند.

دنباله متن …

دیانت مسیحی واصلاح دینی

April 20th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on دیانت مسیحی واصلاح دینی)
image_print

اگر مسیحیت واسلام دو دین متفاوت هستند با مفاهیم ومقولات واصطلاحات متفاوت پس کاربرد این مفاهیم ومقولات به یکسان برای هر دو دین خطای فاحشی است . خدا ، پیامبر،  مبین ، کتاب ، سنت ، نبوت ، وحی ،  روح القدس ، شرع ، فقه و…در دیانت مسیحی واسلام مضمون های متفاوتی دارند که ناشی از ماهیت دو دین متفاوت است . خدای مسیحیت پدرعیسی مسیح است، و میان آن دو رابطه پدروفرزندی برقراراست، دراین رابطه فاصله وشکاف میان خدا وانسان از میان می رود وبه جای آن رابطه محبت ودوستی جایگزین می شود.در مسیحیت میان خدا وانسان آشتی برقرار می شود وآن دو یگانه می شوند وانسان خدای گونه ظاهر می شود.در دیانت مسیحی اطاعت وفرمانبرداری مطلق از میان می رود در دین مسیح “خدای یهود می میرد” اما  در دین یهود خدا ارباب است ویهودی برده وبنده اوست، دراین دین اصل بر اطاعت محض بنده ازخدا است، در این رابطه تعقل وپرسش وجود ندارد وبنده را نمی رسد که معنا و دلایل دستورات خدا را بفهمد، دراین دین ابراهیم بنده خداست وفرمان می برد دریهودیت میان خدا ویهودی نسبت “خدایگانی وبندگی ” برقراراست. طباطبایی توضیح می دهد از این روهگل پیش از نیچه گفته بود «خدا خود مرده است» و قوم یهود برای بردگی متولد شده است . درسنت اسلام داستان ابراهیم واسماعیل تکراروتایید شده است، در این دین شکافی میان خدا وانسان وجود دارد واصل نبوت ناشی ازشکاف میان خدا وانسان است دراین ادیان خدا شخصی از میان بندگان خود بر می گزیند تا از طریق القا وحی به او شریعت نازل گردد. در مسیحیت وحی به معنایی که دراسلام هست وجود ندارد چرا که دراین دین خدا به خود وحی نمی کند بلکه خود را آشکار می کند و مبین، در این دین یعنی آشکار شدن خدا در حالی که مبین در دین اسلام یعنی آن که در این دین همه چیز روشن وچیزی پوشیده وپنهان نیست؛ در مسیحیت خدا به جای وحی به خودش درفرزندش تجسد پیدا کرده است .وجود وحی، بیان گر یک فاصله وجدایی میان خدا وپیامبردر اسلام است که کلمات را یک میانجی(جبرییل) از جانب خدا به پیامبر انتقال می دهد و وجود چنین فاصله ای موجب شرع وشریعت می شود ،بر این اساس است که می گوید: دیانت اسلام ناظربر شریعت است ودیانت مسیحی ناظر بر« ایمان» است. ” معنای سخن آن است که  “مومن مسلمان باید آن راه ظاهروشریعت را به اجرا گذارد درحالی که دردیانت مسیحی زندگی عیسی مسیح به عنوان الگوی مومن مسیحی مورد توجه است .

دنباله متن …

اندیشه میرزا فتحعلی آخوندزاده و پیشنهاد اصلاح دینی

March 16th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on اندیشه میرزا فتحعلی آخوندزاده و پیشنهاد اصلاح دینی)
image_print

آدمیت می نویسد:

میرزا فتحعلی از فن انتقاد علمی آغاز می کند، به نقد ادیان و جوهر دیانت می پردازد به اسلام می رسد و از پیغمبر و شریعت و فقه سخن می گوید و به دنبال انتقاد اجتماعی به پیام اصلاح دین می انجامد.

او که متفکری واقع بین است و با روح تاریخ آشناست، نه در پی تغییر کیش مردم می گردد و نه آن را ممکن می شمارد.

چاره این درد نه در تغییر دین است چاره در ترویج علوم طبیعت و حکمت است فیمابین طبقات ملت از فقیر و غنی از بزرگ و کوچک …..

میرزا فتحعلی می نویسد:

« کمال الدوله نمی خواهد مردم آتاایست بشوند و دین و ایمان نداشته باشند. بلکه دین اسلام بنا بر تقاضای عصر واوضاع زمانه بر پروتستانتسم کامل موافق شروط پروقره و سیویلیزاسیون متضمن آزادی و مساوات حقوقیه هر دو نوع بشر (زن و مرد) مخفف دیسپوتیزم سلاطین شرقیه، در ضمن تنظیمات حکیمانه، و مقرر وجوب سواد در کل افراد ذکورا و اناثا….»

«کسانی که بعد از این از اخلاف در دین اسلام بانی مذهب پروتستانتزم خواهند شد و در جمیع مسایل فقیهه ما تغییر و تزیید معمول خواهند داشت و آیه حجاب را منسوخ خواهند کرد، باید این مساله را نیز فراموش نکنند که آیه تجویز کثرت زوجات را نیز فیمابین ملت اسلام باید منسوخ داشته و تزویج را منحصر به وحدت زوجه بکنند. و نیز آگاه باشند که : خردمندان جهان زنان را در جمیع حقوق بشریت و آزادیت با مردان شریک شمرده اندو … و اگر فیمابین حکما مساله مساوات ذکورا و اناثا مجمع علیه است، کثرت زوجات منافی مساله مساوات است. …»

 قسمت اول:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/03/2013-03-16_a.mp3]

قسمت دوم:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/03/2013-03-16_b.mp3]

image_print

آدمیت می نویسد:

در میان همه نویسندگان سیاسی دنیای اسلامی در آن دوره تنها میرزا فتحعلی را می شناسم که تناقض فلسفه سیاست غربی و شریعت را آشکارا اعلام کرد، مدافع قانون اساسی عرفی بود، تفکیک مطلق سیاست و دیانت را لازم می شمرد، عدالت را در قانون موضوعی عقلی جست و جو می کرد و به عدالت دینی از پایه اعتقاد نداشت، و بالاخره مخالف هر تلفیقی میان آیین سیاست اروپایی و اصول شریعت بود.

 قسمت اول:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/03/2013-03-02_a.mp3]

قسمت دوم:

[audio:https://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/03/2013-03-02_b.mp3]

میرزا فتحعلی آخوندزاده، تغییر خط فارسی ودرک او از ناسیونالیسم

February 2nd, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on میرزا فتحعلی آخوندزاده، تغییر خط فارسی ودرک او از ناسیونالیسم)
image_print

میرزا فتحعلی علت پیشنهاد خود را در مور تغییر خط  در روزنامه حقایق اسلامبول می نویسد:

«غرض من از تغییر خط اسلام این بود که آلت تعلم علوم و صنایع سهولت پیدا کرده، کافه ملت اسلام، شهری یا دهاتی، حضری یا بدوی، ذکوراً یا اناثاً مانند پروس به تحصیل علوم و صنایع امکان یافته، پا به دایره ترقی گذارده و رفته رفته در عالم تمدن خود را به اهالی اروپا به رساند.»

میرزا فتحعلی در عشق به وطن می نویسد:

«همانطور که «احتیاج عقلی» آدمی را «تحصیل علوم و تحقیق قوانین طبیعت» بر می دارد – «احتیاج روحانی» انسان رامحبت خانواده و «حب وطن» تامین می کند. و تاثیر عشق وطن در بعضی مزاجها به حدی است که دیده شده، «جدایی وطن» به هلاکت انجامد.»

دنباله متن …

“کوشش های میرزا فتحعلی آخوندزاده در نمایشنامه نویسی تجربه ای مهم در تجدد خواهی ادبی در ایران بود “

January 19th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on “کوشش های میرزا فتحعلی آخوندزاده در نمایشنامه نویسی تجربه ای مهم در تجدد خواهی ادبی در ایران بود “)
image_print

سید جواد طباطبایی می نویسد:

با میرزا فتحعلی آخوندزاده و میرزا آقا تبریزی زبان فارسی به قلمرو مضمون ها و درون مایه های جدید رانده شد و آن دو کوشش کردند زبان فارسی را با مبنای فردانیت انسان دوران جدید آشنا کنند. بدینسان، به نظر می رسد که سرشت نوگرایی و تجدد خواهی در قلمرو ادب فارسی، و بی سابقه بودن آن، را تنها می توان با توجه به مبنای نظری جدید آن توضیح داد و گرنه همسانی هایی میان برخی از مضمون ها ودرون مایه های ادب قدیم و جدید وجود دارد.

تمایز میان درون مایهً عشق سارا خانم به آقا هاشم، در نمایشنامه هاشم آقا خلخالی میرزا آقا تبریزی، و لیلی و مجنون در ادب قدیم، تمایز درون مایه و شیوه پرداخت آن در دو دوره ادب فارسی نیست بلکه پدیدار شدن مبنای «فردانیت» در اندیشه جدید است، پدیدار شدن این مبنای جدید در افق ادب فارسی وتوجهی که نو گرایان ایرانی به آن پیدا کردند، موجب شد که تجددخواهی در قلمرو ادبیات جز با ایجاد گسستی از مبانی قدیم، نتواند تکوین پیدا کند و این گسست از مبنای قدیم، ناچار به صورت «انقلابی» در همه عرصه ها ظاهر شد.

دنباله متن …