تحول پارلمانی

 از ولایات سیل  شکایات روان بود که حکام در امر انتخابات وکلا کار شکنی می کنند.از آن‌ها انتظار نمی رفت که یکباره ترک عادت کنند،یک عمر به سنت مطلقه حکم رانده بودند.دستگاه انتخاباتی لنگ لنگان به گردش افتاد.شمار نمایندگان مجلس را156 تن درنظرگرفته بودندکه60 وکیل به پایتخت وباقیمانده میان ایالات وولایات تقسیم گردید.آدمیت می نویسد«درپایتخت اگر این 60 نفر نبودند ،تا ازولایات نمایندگان بیایند معلوم نبود که مجلس انعقاد رسمی داشته باشد.»….درآغازمجلس آشفته وبی سرو سامان بود،اکثر نمایندگان ازدستور پارلمانی بی‌خبر بودند.ازپس این مرحله نظم پارلمانی ترقی شگرفی کردوبه حدی رسید که مایه شگفتی بیننده خارجی گردید.صنیع الدوله احتشام السلطنه وممتاز الدوله به ترتیب رئیس مجلس بودند،اولی شالوده نظام پارلمانی راریخت ،دومی مجلس رابسوی کمال برد ،سومی ازعهده کاری برنیامد بلکه به زمان او قدرت مجلس تنزل یافت…….طرح قانون اساسی بوسیله همان هیاتی که قبلاً قانون انتخابات و نظامنامه داخلی مجلس را نوشته بودند آماده گردیده بود.سهم اصلی را در این کار برادران پیرنیا و مویدالسلطنه داشتند .انجمنی که دردربار برای مطالعه طرح مزبور تشکیل گردید دوایراداصلی وارد آورد1-ایرادبه اختیارمطلق مجلس ملی در«انشای قوانین»2-ایراد به مصون بودن نخستین دوره مجلس از انحلال ،در ضمن به تاسیس مجلس سنا اصرار ورزیدندنمایندگان پایتخت سهم موثری در تنظیم قانون داشتند.صدیق حضرت وکلای اصناف راهر شب در خانه خود درس حقوق اساسی می‌داد.رهبری مجلس با سعدالدوله بودکه اتوریته زیادی داشت واغلب مسایل عمده ازاو کسب نظر میشد.

 قسمت اول:

[audio:http://goftar-berlin.de/wp-content/uploads/2013/06/2013-06-15_a.mp3]