Welcome to Delicate template
Header
Just another WordPress site
Header

کوشش های اصلاح طلبی در دستگاه دولتی

May 18th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on کوشش های اصلاح طلبی در دستگاه دولتی)

ناصرالدین شاه که ازسفرسوم فرنگ برگشت ، وزیران و شاهزادگان را احضار نمود ، حرف شاه این بود که « در این سفرآنچه که ملاحظه کردیم تمام نظم وترقی اروپ به جهت این است که قانون دارند. ما هم عزم خود را جزم نموده ایم که در ایران قانونی
«.ایجاد نموده ، از روی قانون رفتار نماییم ، شما بنشینید وقانونی بنویسید
عباس میرزا ملک آرا که رئیس هیات پنج نفره قانون نویسی شده بود می نویسد: « هیچ کدام از ما حاضران که چیزی می فهمیدیم نتوانستیم عرض کنیم که بند اول قانون سلب امتیاز و خود سری از شخص همایون است وشما تمکین نخواهید فرمود، لاعلاج ،همه بلی بلی گفتیم
کتاب های حقوق اروپایی را امین الدوله برای ترجمه فرستاد. او آثارمعتبر سیاسی و حقوقی غربی را در کتاب خانه شخصی اش فراهم آورده بود . دستگاه دارالترجمه دولتی هم به کار افتاد . پس از یک چند ملک آرا استعفا داد و امین الدوله به جای او گمارده شد. همکاران وی از همان تربیت یافتگان جدید بودند.قوانینی که ماخذ اصلی قرار گرفتند، عبارت بودند ازمجموعه قوانین مدون ناپلیونی وبرخی قوانین اساسی اروپایی ،به قوانین دیگری هم مراجعه کردند ازجمله قانون اساسی مدحت پاشا، قوانینی که درکشورهای مسلمان مستعمره فرانسه جاری بودند، وقوانینی که انگلیسیان برای جامعه مسلمانان هند نهاده بودند . تاکید امین الدوله تنها بر قوانین اروپایی بود،واین با شیوه تفکرغربی اومی خواند.ترتیب کار چنین بود که هر جزوه ای که نوشته می شود نخست درمجلس امنای دولت خوانده شودوپس از تصویب به صحه شاه برسد. ملک آرا می نویسد: « از آغاز همان کسانی که به جزخوردن مال مردم وتقلب در حساب دیوان دیگر چیزی نمی دانستند،بنا گذاردند به ایراد گرفتن به قوانینی که سال ها حکمای فرنگستان زحمت ها در نوشتن آن کشیده بودند ». نایب السلطنه وزیر جنگ وداخله و امین السلطان وزیر اعظم نقشه قانون نویسی را برهم زدند. بازهم طلسم قانون نویسی نشکست…
امین الدوله می نویسد:”مطلقا وبلااستثنا یک خیال درست وطرح حسابی به مقصد اصابت نمی کند.حد س اعتمادالسلطنه هم درباره آن مجلس قانون نویسی راست درآمد”،«چند وقت دیگرکه زمستان می شود وهمه چیز منجمد می شود، این قصد ملوکانه هم انجماد خواهد گرفت».

قسمت اول:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

قسمت دوم:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

اهمیت اثر تلاش های میرزا یوسف خان مستشارالدوله برای تدوین «کتاب قانون» وپیشنهاد اصلاح دینی آخوندزاده

May 4th, 2013 | فرستنده admin در دسته بندی نشده - (Comments Off on اهمیت اثر تلاش های میرزا یوسف خان مستشارالدوله برای تدوین «کتاب قانون» وپیشنهاد اصلاح دینی آخوندزاده)

سید جواد طباطبایی در نوشته های خود در بحث مربوط به “اصلاح نظام حقوقی ” ایران ضمن بررسی دیدگاه های رجل سیاسی عصر ناصرالدین شاه میرزا یوسف خان مستشارالدوله، در عبارتی پیچیده و دشوار که منجر به موضوعی مناقشه برانگیز شده  است می نویسد:” مستشارالدوله پیش از روشنفکران  قانون خواه ایران متوجه این نکته شد که راه حکومت قانون جز از مجرای تبدیل احکام شرع به حقوق جدید هموار نخواهد شد “. با وجود انکه به نظر می اید بدون مطا لعه دقیق مجموعه نوشته های سید جواد طباطبایی و به ویژه بدون آ شنایی دقیق با کتاب “تاریخ اندیشه سیاسی جدید در اروپا بخش نخست جدال قدیم وجدید “مشکل بتوان نظراو را دریافت اما شاید بتوان با اشاره به شواهد تاریخی وبا کمک گیری از ادامه  بحث او در سایر نوشته ها یش اندک کمکی  به روشن  شدن معنای سخن کرد.

پرسش اساسی این است که مجموعه های قانونی به جا مانده پس از پیروزی مشروطیت بویزه قانون  اساسی  و سپس تدوین مجموعه های قانونی که در امتداد آن برای اولین بار در تاریخ حقوق ایران رخ داد ،چگونه تدوین گشته است ؟   وجگونه ایران صاحب ” کتاب قانون” ونخستین ” حکومت قانون ” خود گردید؟واین حادثه مهم چه نسبتی با ” تاریخ حقوق  در ایران که در واقع همان تاریخ فقه بوده، داشته است “؟ به عبارت دیگرتغییرو تبدیل احکام شرع به صورت مجموعه های قانونی نوین “مندرج در کتاب قانون” چگونه عملی شد؟ وازطرف دیگرچه نسبتی میان اصلاح دینی مارتین لوتر المانی دردیانت مسیحی، دینی که ” مبتنی بر مفهوم بنیادین «ایمان» است و «پروتستا نتیسم اسلامی» اخوندزاده در دین اسلام، که دیانتی مبتنی بر شرع است” وجود دارد؟ کاربرد مفهوم پروتستانتیسم دراسلام به چه معناست ؟  نوعی بازگشت به “کتاب قانون ” است یا به ” کتاب شرع “؟ با تامل در تحولات تاریخ حقوق درایران، می توان دریافت که، سخن طباطبای که می گوید، کار تدوین مجموعه های قانونی پس از پیروزی مشروطیت درهمکاری گروهی ازتحصیل کردگان حقوق وتجدد خواهان اشنا به حقوق جدید با گروهی از ” اهل نظرنظام سنت قدمایی “ودر غیاب روشنفکران به نتیجه رسیدامری ساختگی وانتزاعی نیست ،چیزی که طباطبایی آن را از مهمترین دستاورد های پیروزی مشروطیت ایران ارزیابی می کند، که توانست شرایطی را فراهم اورد که از ان پس  تفسیر وتغییر” کتاب قانون ” بر پایه دریافتی ازحقوق جدید ممکن گردد. پیش ازآنکه احکام شرع به صورت مجموعه های قانونی و “مندرج در کتاب قانون ” درآید  واعتبارعمومی آن رسمیت یابد، متولیان قانون شرع ، آن ها را در محدوده هایی که هنوز کارکردی داشتند امری در انحصارفقها و خارج از اختیارات نظام سیاسی حکومت می دانستند.

دنباله متن …